Herbestemming religieus erfgoed

Al jaren neemt de religieuze betrokkenheid in Nederland af, met als gevolg dat kerken uit de dienst onttrokken worden en hun deuren sluiten. Hierdoor blijft veel uniek vastgoed, waaronder kerken en kloosters, achter.

Het lijkt voor velen een eenvoudige keuze om het kerkgebouw te slopen en het gebied als geheel te herontwikkelen. Vaak is er namelijk sprake van achterstallig onderhoud en is een omvangrijke restauratie noodzakelijk voor behoud van het gebouw. Een specialistische en daardoor vaak kostbare opgave.

Daarbij gaat men echter voorbij aan de iconische waarde van het gebouw in het stedelijk gebied. Een kerk ligt altijd in het hart van een dorp of wijk. Het is een markant herkenningspunt en daardoor van waarde voor de omgeving. Het geeft, los van de religieuze waarde, identiteit en karakter aan die omgeving. Met de kerktoren als belangrijke identiteitsdrager.

Herbestemmen in plaats van herontwikkelen

In plaats van het slopen van het gebouw en herontwikkelen het omliggende gebied, zien wij juist mogelijkheden voor het herbestemmen van het religieus erfgoed. Enerzijds omdat daarmee de sterke iconische waarde op het stedelijk gebied behouden blijft en anderzijds omdat sloop niet past binnen de huidige duurzaamheidsgedachte. Bovendien is het, vanwege onze ervaring met en kennis van restauratie, niet per definitie een kostbaarder traject om het gebouw in zijn omgeving te behouden. Het gebouw krijgt, gecombineerd met een nieuwe, maatschappelijke functie, passend bij de behoeften van de wijk of het dorp waar het zich bevindt, opnieuw een centrale plek in de samenleving.

Behoud van religieuze elementen

Waar anderen bij het herbestemmen van religieus erfgoed vooral streven naar het behoud van de religieuze elementen, proberen wij maximaal gebruik te maken van deze elementen, maar daarnaast ook nieuwe elementen toe te voegen om de sociale cohesie onder jong en oud te stimuleren. Daardoor gaat de geschiedenis van de locatie en het gebouw niet verloren en wordt er bovendien een nieuwe betekenis aan gegeven. Denk hierbij bijvoorbeeld aan een buurthuis, school of bibliotheek, maar ook een combinatie met wonen draagt hieraan bij.

Aanpak

Onze aanpak is erop gericht de mogelijkheden en onmogelijkheden, de verschillende functies en tegelijkertijd de stakeholders van het herbestemmingsproject in kaart te brengen. Wij denken verder, denken mee in de volle breedte van het proces. Met als achterliggend idee: de nieuwe opzet moet beter worden dan het is; de functies moeten elkaar versterken en het gebouw moet voor langere tijd duurzaam inzetbaar zijn. Flexibiliteit is daarbij een belangrijk aandachtspunt. Daarbij kiezen wij voor een holistische aanpak, waarbij wij een goede mix creëren van alle aspecten en de beste oplossing daaruit ventileren, altijd in samenspraak met de direct betrokkenen vanuit onder andere het bisdom, de lokale dorps- of wijkraad, de gemeente en natuurlijk buurtgenoten. Zo kunnen wij een moeilijke opgave toch eenvoudiger laten lijken en creëren we toegevoegde waarde voor de omgeving.

Neem voor meer informatie over onze aanpak en onze zienswijze op de herbestemming van religieus erfgoed contact op via 0413 – 36 67 11 of via [email protected].

Gerelateerde projecten

>>> Herbestemming en transformatie kloostercomplex Zusters Franciscanessen, Veghel

>>> Herbestemming voormalige kerk tot woningen, Boskant

>>> Herbestemming Fatimakerk tot appartementen en woningen, Eindhoven

>>> Verkennend onderzoek transformatie Het Klooster, Nuenen

>>> Transformatie klooster tot MFA Het Klooster, Zijtaart